autor: Karoly
Csonkareti, ''Marynarka wojenna Austro - Węgier
w I wojnie światowej 1914 - 1918'' Wyd. Arkadiusz
Wingert, Przedsięwzięcie Galicja, Kraków. Żródło:
"Dziennik Polski" 19 marca 2005 r.
Niewiele osób wie, że habsburskie
Austro - Węgry dysponowały podczas I wojny światowej
niezbyt może wielką, ale za to bitną i odnoszącą
sukcesy flotą wojenną.
Jeszcze mniej osób wie, że pierwszym
dowódcą tworzącej się w końcu 1918 r. Polskiej
Marynarki Wojennej był oficer c.k. floty, w dodatku
rodowity krakowianin, Bogumił Nowotny. To właśnie
jemu naczelnik Piłsudski powierzył zadanie formowania
polskich sił morskich w listopadzie 1918 r. Wcześniej
jednak Nowotny służył długie lata w c.k. marynarce
pływając najpierw we flotylli dunajskiej, póżniej
dowodząc półflotyllą torpedowców w Trieście i
krążownikiem torpedowym o znajomej nazwie "Trabant",
a jeszcze póżniej odbywając praktykę na dużych
jednostkach, m. in. na pancerniku ''Tegetthoff".
Po wybuchu wojny Nowotnego mianowano dowódcą kontrtorpedowca
''Scharfschutze'', na którym w pełni ujawnił się
jego morski talent. Działał on w ramach grupy
uderzeniowej kmdr. Miklosa Horty'ego.
Po wypowiedzeniu wojny Włochom Nowotny
dokonał brawurowej akcji przeciwko bazie Porto
Corsini, wpływając rufą do półtorakilometrowego
kanału prowadzącego do portu, niszcząc z dział
jego infrastrukturę, a następnie pomyślnie się
wycofując bez żadnych strat własnych. W czerwcu
1918 r. oddany został do dyspozycji Rady Regencyjnej
jako specjalista od spraw morskich. W końcu tego
roku badał w Wiedniu możliwość przejęcia przez
Polskę austro - węgierskich okrętów wojennych.
Nieco póżniej mianowany został pierwszym szefem
Sekcji Morskiej Ministerstwa Spraw Wojskowych
niepodległej Polski. Przejmował żeglugę wiślaną
z rąk Austriaków i Niemców. Funkcję w sekcji sprawował
do 1919 r. Póżniej odszedł z wojska i wyjechał
do Włoch, gdzie mieszkał do końca życia. Zmarł
w wieku 88 lat w swoim domu w Castel Gandolfo
w 1960 r. Napisał w języku niemieckim nigdy w
Polsce nie wydane wspomnienia z czasów swojej
służby w c.k. flocie.
|