 Austro-węgierskie medale i odznaczenia |
autor: Krzysztof Wilk
|
|
Medal Złotego Runa |
Jedno z najstarszych odznaczeń europejskich. Ustanowione w 1430 roku przez Księcia Filipa III Burgundzkiego. Do Austrii przywędrowało dzięki Habsburgom (dokładnie - Maximillian Habsburg). Odznaczenie to przyznawano jedynie członkom rodziny cesarskiej lub osobom z rodziny królewskiej spoza Austrii. Odznaczenie to posiada tylko jedną klasę. Medal wieszano na szyi na szkarłatnej wstążce. Nadawano go w nagrodę za zasługi dla cesarskiej rodziny. Ostatni Habsburg imperator Karol (1916-1918), przyznał siedem Medali Złotego Runa.
|
|
Medal Marii Teresy |
Medal Marii Teresy. Ustanowiony przez Cesarzową Marię Teresę 22 czerwca 1757 roku jako nagrodę za zasługi dla starszych rangą oficerów. By dostać takie odznaczenie oficer musiał dokonać wysoce znaczących czynów, wręcz ekstremalnego poświęcenia. Odznaczenie dość oszczędnie przyznawano. W razie śmierci posiadacza medal wracał do cesarskiej kancelarii. Wyróżniamy trzy klasy tego odznaczenia:
Rycerzy Wielkiego Krzyża - noszony na szyi, lub na czerwono-biało-czerwonym pasie - raczej na specjalne okazje (patrz Franc Josef), Rycerze Dowódcy - zawieszany na szyji,Rycerze - wieszany na lewej piersi.
|
|
Medal cesarza Leopolda |
Odznaka składa się z czerwonego emaliowanego krzyża. Na medalionie w centrum krzyża wygrawerowane są litery FJA w złocie, na czerwonym tle. Wokół inicjałów umieszczono tekst: "INTEGRITATE ET MERITO". Wstążka odznaczenia jest czerwona z dwoma cienkimi białymi pasami. Wyróżniamy trzy klasy medalu.
|
|
Medal żelazny korony |
Pierwotnie ustanowiony przez Napoleon Bonaparte w 1805 roku we Włoszech. Po upadku Napoleona i aneksji Lombardii (prowincja Włoch) przez Austrię, odznaczenie to wprowadzono w 1816 roku w armii austriackiej. Ustanowiono trzy klasy. Medalem tym odznaczano osoby za znaczące zasługi cywilne lub militarne.
|
|
Królewskie węgierskie odznaczenie św. Stefana |
Królewskie węgierskie odznaczenie św. Stefana - ustanowione w 1764 przez Cesarzową Marię Teresę (również Królową Węgier). Odznaczenie to przyznawano za zasługi cywilne (nie militarne). Posiada trzy klasy. Jest bardzo rzadkie.
|
|
Militär-Verdienstkreuz |
Przyznawany dla oficerów, w czasie pokoju, za dzielność, zapał i wytrwałość. Krzyż w białej emalii pierwotnie został ustanowiony 21 października 1849 roku przez cesarza Franciszka Józefa, zaś w 1860 w ramach "Kriegsdekoration" (Wojna Ozdoba) dodano złocony laur pojawiający się między ramionami krzyża. 23 września 1914 medal został zreorganizowany do trzech klas.
13 grudnia 1916 roku dodano skrzyżowane pozłacane szpady. W środku krzyża znajduje się napis:"VER / DIENST" (Za Zasługi).
|
|
Tapferkeits Medaille - medal za odwagę |
Przyznawany oficerom i szeregowcom za odwagę w czasie wojny. Ten medal został ustanowiony 19 lipca 1789 roku. Posiada 3 klasy: Złoty, Duży Srebrny i Mały Srebrny. 14 lutego 1915 roku dodano Brązowy Medal (50% brąz, 50% gunmetal). Podczas I Wojny Światowej występowały dwa typy "Tapferkeits-Medaille".
Pierwszy z Franciszkiem Józefem o nstp. tekście: "FRANZ JOSEPH I V.G.G. KAISER V. OESTERREICH" (Franz Józef, z woli Boga Cesarz Austrii) i na odwrocie: wieniec laurowy ze skrzyżowanymi flagami, w środku zaś tekst: "DER / TAPFERKEIT".
Drugi z cesarzem Karolem o nstp. tekście: "CAROLVaS D.G. IMP. AVST. REX BOH. ETC. ET REX APOST. HVNG." (Karol, z woli Boga, Cesarz Austrii, Król Czech i Węgier) i na odwrocie: "FORTITVDINI". Do końca marca 1918 nadano 950,000 odznaczeń brązowych, 384,000 małych srebrnych, 143,000 dużych srebrnych i 3,700 złotych medali.
|
|
Verwundetenmedaille |
Przyznawany za rany odniesione w walce. Medal został ustanowiony 12 sierpnia 1917 roku.
|
|
Eisernes Verdienstkreuz - krzyż żelazny za zasługi |
Krzyż żelazny zasługi z koroną. Napis: "FJ" (Franz Jozef). Na odwrocie data: "1916". Przyznawany żołnierzom lub urzędnikom państwowym niższego szczebla za zasługi. Ta ozdoba została ustanowiona 1 kwietnia 1916 roku i była przyznawana z / lub bez imperialnej korony. Większa część odbiorców tej ozdoby to - członkowie korpusu medycznego, pracownicy kolei i poczty.
|
|
Militär-Verdienstmedaille |
Zwany również "Signum Laudis" - ze względu na tekst na odwrocie. Przyznawano go za wyjątkowe zasługi na wojnie lub w czasie pokoju. Ustanowiony 12 marca 1890 roku przez cesarza Franciszka Józefa. 1 kwietnia 1916 Franz Jozef dodał wyższą klasę - Duży Medal za Militarne Zasługi. W listopadzie 1916 roku cesarz Karol dodał do medalu własny tekst: "CAROLVS D.G. IMP.AVST. REX BOH. ETC. ET REX APOST. HVNG".
|
|
Karl-Truppenkreuz |
Przyznawany wszystkim, którzy służyli na froncie min. 12 miesięcy i brali udział przynajmniej w jednej bitwie. Krzyż został ustanowiony 13 grudnia 1916 roku. W okresie między 1 lipca 1917 a 30 czerwca 1918 wybito jakieś 651,000 sztuk tego medalu.
"GRATI // PRINCEPS ET PATRIA // CAROLVS / IMP. ET REX"
"VITAM ET SANGVINEM // MDCCCCXVI" (życiem i krwią - 1916).
|
|
Odznaka pilotów austriackich |
|
|
|
Odznaka pilotów austriackich KuK Luftfahrtruppe |
|
|
|
Czerwony krzyż zasługi |
|
|
|
|
